اگر عبارت معماری سبز به انگلیسی را در اینترنت جستوجو کنید، ممکن است تعداد زیادی مقاله تحت عنوان Green architecture برای شما نمایش داده شود. با این حال، معماری سبز در ایران و جهان مفهومی جدید به نظر میرسد. گرچه روح آن همیشه میان ما وجود داشته و از نظر تاریخی برای بقا ضروری بوده است. با این نگاه، حتی میتوانیم تمدنهای باستانی را نقطه شروع معماری سبز در جهان بدانیم. به عنوان مثال قلعه مونتزوما در آریزونا را میتوان یک ساختمان سبز در نظر گرفت. البته بیشتر میتوان این سبک از معماری قدیمی در دنیا را جزو دسته معماری پایدار قرار داد؛ اما از آنجایی که این دو مفهوم بسیار شبیه به یکدیگر هستند، پس اینجا آن را در دسته معماری سبز قرار می دهیم.
همانطور که اشاره کردیم، فلسفه اصلی این سبک معماری الهام از محیطزیست و کاهش اثرات منفی زیستمحیطی است. ایران به چهار منطقه آب و هوایی خشک و گرم، سردسیر، گرم و مرطوب و مرطوب و پرباران تقسیم میشود. از دیرباز و با توجه به این تنوع آب و هوایی، معماری سبز در ایران رایج بوده است. چراکه برای غلبه بر مشکلات زیستمحیطی و شرایط آب و هوایی سخت، مردم ناگزیر بودهاند از رویکرد معماری سبز برای ساخت خانههایشان استفاده کنند.
برای مثال کافی است به سیستم ترکیب نیروی آب و باد در حوضخانهها نگاه کنیم. در مناطق گرم و خشک، محوطهای به نام حوضخانه در داخل ساختمانها وجود داشت. در این حوضخانهها ترکیب آب حوض با بادی که از سوراخ بادگیرها میآمد، باعث خنکتر شدن هوا میشد.
مثال دیگری از معماری سبز در ایران، یخچالهایی است که در مناطق سردسیر وجود دارد. معماران سنتی با طراحی مکانهای مخصوصی به نام یخچال، یخ جمع شده در زمستان را برای فصول گرم سال ذخیره میکردند. معماری این یخچالها شامل گنبدی قوسی شکل بود که باعث میشد هوای داخل یخچال خنک بماند.