مقدمه
گسترش شهر نشینی و ایجاد روز افزون مجتمعهای مسکونی و ساختمانهای مرتفع، از یک سو و مسئلهی تامین اقتصادی هوای مطبوع و مناسب با توجه به نیاز ساکنین و اقتصادی نوع ساختمان از سوی دیگر، موجب پیشرفت سریع تکنیکهای سرمایش و گرمایش در نیم قرن اخیر گردیده است.
به طوری که دانش حرارت مرکزی و تهویه مطبوع خود به چندین شاخهی تخصصی تقسیم میشود که احاطه و اشراف کامل بر تمام جزئیات سیستمهای متعارف در سطح جهان شاید پس از سالها مطالعه و تجربهی عملی نیز حاصل نشود ولی طرح کلیهی سیستمهای حرارت مرکزی و تهویه مطبوع قطعنظر از نوع آنها برپایهی اصول مشترکی صورت میگیرد که شناخت و رعایت این اصول، در دستیابی سیستم و گرمایش مطلوب نقشی تعیینکننده خواهد داشت.
امروزه شاید کمتر کسی است که با هزینههای تعمیر و نگهداری تاسیسات آشنا نباشد، اگرچه بخش عمدهیی از این هزنهها بدلیل استفادهی مصالح نامرغوب است. اما به گمان من فقدان آموزشهای فنی کاربردی، عدم آشنایی با استانداردهای اجرا و عدم اجرای درست نیز نقش بسیار مهمی در بروز این هزینهها دارد.
در حال حاضر کمتر کسی پیش از اشتغال به کار یا حرفهیی معین، آموزشهای لازم را فرا میبیند و متاسفانه جامعه و کارفرمایان هم او را ملزم به فراگیری و دریافت گواهینامهی تایید صلاحیت فنی نمینماید. نتیجهی مهم اینست که زمان تلف میشود، مواد و مصالح که سرمایههای ملی محسوب میشوند به هدر میروند و سرانجام، کار به درستی اجرا نمیشود.
یک مهندس خوب کسی است که علاوه بر یادگیری دروس دانشگاهی، بتواند تمام فنون اجرایی را نیز فرا بگیرد تا هر دو در کنار هم بیاید تا مجموعهیی قوی را داشته باشد و بتواند نتیجهی قابل قبولی را دریافت کند.
پس به امید روزی که تمام مردم متوجه شوند که چگونه سیستم باید تاسیسات خانهی خود را انتخاب کنند تا هم خود و هم دولت سود حاصله را ببرند.
تاریخچهی سیستمهای گرمایش کفی
گرمایش از کف بطور کلی در جهان سیستم جدیدی نمیباشد. برای اولین بار گرمایش از کف، متعلق به سالهای قبل از میلاد میباشد که در قصر آناتولی کشف گردیده است. سیستم فوق، تامینکنندهی گرمای فصلهای سرد اروپایی بود که بایستی به شیوهیی کاخها با دیوارههای بلند را گرم میکرد. گرما در آن زمان بخشی از نیاز جامعهی آنروز تلقی میشد و سوختها برای گرم کردن فقط فسیلی بود، و سرما بسیار سردتر از روزگار. نیاز به گرم کردن محیط زندگی از اهمیّت فوقالعادهیی برخوردار بود و همین امر باعث شد تا دانشمندان آن روزگار برای گرم کردن به فکر چارهیی باشند و نبوغ روزگار دربارهی راه حل برای گرم کردن کاخ سردمداران اساسی بود. اما در قدیم فقط استفاده از سوختهای فسیلی و طبیعی نظیر هیزمهای درختان و بوتههای آتشزا تا اندازهیی هم غیر قابل تحمل بود. دود و گازهای ناشی از احتراق همان منابع سوختی برای تنفس و گرم کردن محیطهای پادشاهان جالب به نظر نمیرسید. ولی بهرحال چارهاندیشی برای گرم کردن محیطهای کاخ با با دیوارهای بلند و سقفهای عریض نمیتوانست موجب گرم کردن بخشی از کاخ یا اماکن شده و بخشی دیگر را بدون امکانات گرمادهی رها نمایند.
. لذا با تفکر دانشمندان تا اندازهیی حل نموده و چاره اندیشی نمودند. چاره این بود تا با تعبیهی کانالهایی در زیر کاخها و با سوزاندن منابع انرژیزا فسیلی و طبیعی گرمای حاصله از سوخت را به داخل کانالها هدایت کرده و گرما را از داخل کانالهای تعبیهشده به همه جای بناهای آنزمان هدایت کرده و موجب گرم شدن کف ساختمانها شود. بعدها این سیستم در المپیا (800 سال قبل از میلاد) بکار گرفته شد و رومیها از 80 سال قبل از میلاد این سیستم را بدلیل راحتی و آسایش آن به عنوان یک سیستم مدرن استفاده میکردند. در این سیستمها گرما از طریق گازهای گرم حاصل از احتراق در کانالهایی که در زیر کف حفر و تعبیه نموده بودند و روی کانالها را با سنگها فرش نموده و حرارت را به داخل کانالها هدایت نمایند. در این صورت گرما از طریق جریان داخل کانالها به کف فضاها انتقال پیدا کرد. به مرور زمان استفاده از این سیستم جهت گرمایش ساختمانها به فراموشی سپرده شد، تا اینکه با عرضهی فناوریهای جدید مجدداً بصورت جدی در دهههای آخر قرن بیستم مطرح گردید، با این تفاوت که این بار تاًمین گرمایش از طریق آب گرم یا المنتهای برقی مورد توجه قرار گرفت. گرمایش از کف در بیشتر کشورهای اروپایی و آمریکایی موجب شده تا به این منبع انرژی گرمازا به دیدهی کمک به اقتصاد جامعه نگاه نمایند. هماکنون سیستم گرمایش کفی در نیمی از خانههای جدید اروپا نیز بجای سیستم رادیاتور شوفاژ استفاده میشود