فهرست مطالب
✅ هنر و معماری اسلامی
✅ خاستگاهها و ویژگیها
✅ سیر تاریخی هنر اسلامی
✅ مسجد سلیمانیه
✅ رشد معماری مذهبی
✅ نمایه یک مسجد
✅ محراب
✅ صحن
✅ قبه الصخره
✅ مناره حلزونی مسجد سامرا
✅ منشا پیدایش مناره
✅ گنبد
✅ ایوان
✅ طاق محرابی
✅ منبر و مقصوره
✅ مدرسه
✅ معماری غیر دینی
✅ تمدن شهری
✅ شهرسازی دوران عباسی
✅ حرمها و آرامگاهها
✅ تزیینات معماری
✅ معماری جهان اسلام
✅ مسجد الاقصی
✅ مسجد سامره
✅ معماری مراکشی
✅ معماری تیموری
✅ معماری عثمانی
✅ معماری مغول
✅ تاج محل
✅ معماری ایرانی
✅ نگاهی به طراحی داخلی در معماری سنتی ایران
✅ اقسام کاشی کاری
✅ شکل گیری ایینه کاری
فهرست مطالب
✅ طاق در معماری اسلامی ایران
✅ انواع سازه قبل از ورود مصالح جدید
✅ مصالح ساخت سازه های طاقی:
✅ ۱) قوس
✅ ۲) طاق
✅ انواع طاقها: الف) طاق آهنگ
✅ ب) طاق ترکین
✅ ج) طاق چهار بخش
✅ د) طاق وتویزه
✅ ایوان مدائن(طاق کسری)
فهرست مطالب
✅ گنبد؛ جلوهای خاص از معماری اسلامی
✅ گنبد سلطانیه تجلی و نماد هنر و معماری اسلامی ایران
✅ ساخت گنبد
✅ سلطانیه؛ نماد هنر ایرانی و اسلامی
✅ ثبت گنبد سلطانیه در فهرست میراث جهانی
فهرست مطالب
✅ طاق و تویزه
✅ تاریخچه ی تاق
✅ طاق
✅ ترسیم و کارکرد انواع تاق ها
✅ طرز اجرا
✅ انواع طاق ها
✅ طاق آهنگ=گهواره ای=لوله ای
✅ مسجد جامع اصفهان : طاق آهنگ با چفد چمانه
✅ طاق کلمبو
✅ کل=پوسته سخت و انبه= انبوهی و جمعیت
✅ کنه پوش
✅ طاق چهار بخش
✅ طاق 8 بخش
✅ پشت گنبدخانه مزار شیخ جام در تربت جام
✅ اجرای انواع طاق
✅ طاق ضربی
✅ طاق رومی
✅ اجرای طاق به صورت چپیله=تیغه ای=لاپوش =قمی پوش
✅ اجرای طاق رومی و ضربی با هم
✅ طاق و تویزه= طاق و لنگه=طاق و باریکه= طاق و چشمه
✅ تاق و تویزه = تاق و لنگه = تاق و باریکه = تاق و چشمه
فهرست مطالب
✅ چفدها و طاق ها
✅ تخت و سغ
✅ پوشش تخت
✅ پوشش سغ
✅ اصطلاحات
✅ در پوش
✅ درپوش قوچ بند
✅ قوس لَنتو
✅ قوس لنتو آجری یا سنگی
✅ تاق شاه عباسی یا اژیوال یا هشت قسمتی معروف به شاخ بزی
✅ گرده پوش= فیلپوش
✅ طاق چهار ترک
فهرست مطالب
✅ ترسیم چفدها
✅ نحوه رسم قوس بیز معمولی (ناری)
✅ تیز یا بستو
✅ چفد مازه ای تند= بیز=هلو چین
✅ چفد مازه ای کند= بیز= هلوچین
✅ چفد مازه ای کفته(افتاده)
✅ چفد چمانه یا بیان
✅ چفد سروک
فهرست مطالب
✅ روایی:
✅ طریقه ترسیم
✅ چفد پنج او هفت کند با استفاده از روش بیضی :
✅ چفد پنج او هفت تند با استفاده پرگار:
✅ نمونه ها:
✅ باغشاه فین کاشان
✅ قوس سه بخشی تند
✅ خانقاه شیخ علاءالدوله بیابانکی واقع درصوفی آباد سمنان
✅ رسم چفد شاخ بزی تند
✅ چفد شبدری تند
✅ امامزاده حسین قزوین
✅ مسجد جامع یزد
✅ چفد شبدری پاتوپا
✅ بقعه شیخ صفی
✅ الدین اردبیلی
فهرست مطالب
✅ قوس مربع روی سه قسمتی
✅ قوس مربع روی 5 قسمتی
✅ قوس ویالافوا(قوس 12 قسمتی)
✅ قوس تخم مرغی
✅ قوس خزنده مورب
✅ راههای مقابله با نیروی رانش
فهرست مطالب
✅ ابعاد آجرها و خشت ها در دوره های مختلف
✅ میانگین ابعاد خشت در تپه زاغه (هزاره ششم ق.م)
✅ تپه حسنلو (اواسط هزاره دوم ق.م)
✅ دوران ایلامی(هزاره دوم ق.م)
✅ در هگمتانه (هزاره اول ق.م)
✅ از دوران صفویه به بعد خشت با ابعاد
✅ ابعاد آجرهای ایلامی (هزاره دوم ق.م)
✅ ابعاد آجرهادر دوران مادها
✅ در مسجد جامع اصفهان
فهرست مطالب
✅ قوس های بیز
✅ قوس های پنج او هفت
✅ قوس (چفد) - Chafd
✅ طاق Tagh -
✅ پوشش بر دو نوع است: 1- پوشش تخت 2- پوشش سَغ
✅ پوشش سَغ
✅ رازیگران
✅ پوشش سغ مازه دار و تیزه دار
✅ پیشینه چفد در ایران
✅ کاستن شکوه بیهوده بنا
✅ بررسی دو واژه تن گذار و جان گذار
فهرست مطالب
✅ اصطلاحات رایح قوس های بیضی
✅ انواع چفدهای تیزه دار و مازه دار بر حسب خیز
✅ 1- چفد های مازه ای تیز یا بَستو:
✅ 2- چفد مازه ای تند= بیز= هلوچین تند
✅ 3- چفد مازه ای کند = بیز یا هلو چین کند
✅ 4- چفد مازه ای کفته
✅ چفدهای تیزه دار
✅ چفت پنج او هفت
فهرست مطالب
✅ روند تکامل گنبد
✅ نمونه مقطع گنبد
✅ تقسیم بندی گنبد از نظر فرم و روش ساخت
✅ پیشینه تاریخی گنبد
✅ نحوه اجرا گنبد
✅ گنبد های نار
✅ گنبد دو پوسته
✅ دلایل دو پوسته سازی گنبد
✅ گنبدهای رک
✅ دلایل اجرای گنبد رک در کرانه دریای خزر
✅ مصالح گنبد رک
✅ گنبدهای اورچین
✅ معروف ترین گنبد اورچین
✅ گنبد اورچین مقبره دانیال نبی در شوش در استان خوزستان
✅ دیگر ابنیه دارای گنبد اورچین
✅ طرز چیدن مصالح گنبد
✅ نمونه گنبد دو پوش پیوسته
✅ نمونه گنبد نار(پیازی)گنبد سلطانیه زنجان
فهرست مطالب
✅ طاق
✅ تعریف طاق:
✅ طاق آهنگ:
✅ طاق و تویزه:
✅ طاق چهار بخشی:
✅ طاق کجاوه (کلنبو) :
✅ طاق گهواره ای کند و تند:
✅ طاق ترکین:
✅ پله بندی پشت تاق:
✅ منابع:
🧱 ویژگیهای معماری بنا
✨
در بناهایی که بر پایه طاق، قوس و گنبد شکل گرفتهاند، انتقال بار بهصورت فشاری انجام میشود که موجب افزایش دوام سازه میگردد. استفاده از مصالح بومی مانند آجر و سنگ، سازگاری بنا با اقلیم را تضمین کرده است. هندسه دقیق در ترسیم قوسها، تعادل سازهای و زیبایی بصری را همزمان ایجاد کرده است. گنبدها با ایجاد فضای مرکزی، سازماندهی فضایی را تقویت کردهاند. طاقها امکان پوشش دهانههای وسیع بدون تیر را فراهم ساختهاند. قوسها ریتم و تداوم بصری در فضا ایجاد کردهاند. تزئینات وابسته به این عناصر، هویت فرهنگی بنا را برجسته کرده است. نورگیری غیرمستقیم در زیر گنبدها کیفیت فضایی را ارتقا داده است. ترکیب این ساختارها موجب کاهش مصرف مصالح شده است. در نهایت، این ویژگیها معماری را به الگویی پایدار و ماندگار تبدیل کردهاند.
🌟
🧾 جمعبندی
📚
انواع طاق، قوس و گنبد نمایانگر اوج خلاقیت و دانش فنی معماران سنتی هستند. این عناصر با پاسخگویی همزمان به نیازهای سازهای، اقلیمی و زیباییشناسانه، معماری را به هنری ماندگار بدل کردهاند. مطالعه و بهرهگیری از این الگوها، مسیر روشنی برای ارتقای درک فضایی و طراحی آگاهانه فراهم میکند و انتخاب این مجموعه، گامی ارزشمند در مسیر یادگیری عمیق معماری به شمار میآید.